Rechtsgrond
De SVB is als rechtspersoon ingesteld bij Landsverordening van 29 augustus 1960 (P.B. 1960 no. 154) en is belast met de uitvoering van de volgende verzekeringen:

• Landsverordening Algemene Ouderdomsverzekering - P.B. 1960 no. 83
• Landsverordening Algemene Weduwen- en Wezenverzekering - P.B. 1965 no. 194
• Landsverordening Ongevallenverzekering - P.B. 1966 no. 14
• Landsverordening Ziekteverzekering - P.B. 1966 no. 15
• Cessantia-landsverordening - P.B. 1983 no. 85

Bij genoemde landsverordeningen wordt geregeld, wie verzekerd zijn, tegen welke risico's genoemde verzekeringen dekking verlenen, en tegen welke premie.

Anders dan bij privaatrechtelijke verzekeringen, waar partijen een grote mate van contractsvrijheid hebben, wordt het geheel van de rechten en plichten voor de verzekerde en voor het uitvoeringsorgaan van de sociale verzekeringen die publiekrechtelijk van aard zijn, in de betreffende landsverordeningen dwingend voorgeschreven.

Het Cessantiafonds is een afzonderlijke rechtspersoon, waarvoor een aparte jaarrekening wordt opgesteld.

Ministeriële verantwoordelijkheid
De ministeriële verantwoordelijkheid voor de SVB is neergelegd bij de Minister van Volksgezondheid en Sociale Ontwikkeling.

Raad van Toezicht en Advies
Het houden van toezicht op het beheer van de SVB en het geven van advies in zaken de SVB betreffende, is opgedragen aan de Raad van Toezicht en Advies. De Raad wordt benoemd door de Gouverneur voor de periode van drie jaar.
De Raad wordt samengesteld door één vertegenwoordiger uit werknemerskring, één uit werkgeverskring, vier vertegenwoordigers uit maatschappelijke groeperingen, anders dan van werkgevers en werknemers, en een voorzitter.

Directie
Het beheer van de SVB is opgedragen aan een Directeur, die verantwoordelijk en rekenplichtig is aan de Minister van Volksgezondheid en Sociale Ontwikkeling.